Piotr Roszak, „Mozarabowie i ich liturgia. Chrystologia rytu hiszpańsko-mozarabskiego” [2015]

Stron 317.

Ilustrowane.

Stan: NOWA.

SPIS TREŚCI:

Przedmowa – Juan Miguel Ferrer Grenesche / 11

WPROWADZENIE
Mozarabowie i ich dyskretna wiara / 19
Kwestia mozarabska / 21
Inter adversa crescere. Od mniejszości religijnej do mniejszości kulturowej / 22
Dlaczego są ważni? / 24
Uwagi metodologiczne / 25

CZĘŚĆ PIERWSZA
Liturgia hiszpańsko-mozarabska: historia i hermeneutyka chrystologiczna

Rozdział 1. Mozarabowie i ich liturgia / 35
1. U źródeł rytu. Geneza, autorzy, księgi / 36
1.1. Unus ordo orandi atque sallendi: rozkwit wizygocki / 38
1.2. Dwie tradycje / 41
1.3. Zawieszenie rytu w XI wieku / 42
1.4. Reforma Cisneros i Lorenzany / 44
1.5. Odnowiony ryt hiszpańsko-mozarabski / 46
2. Chrześcijanie pośród islamu / 48
2.1. Kult chrześcijański w Al-Andalus (VIII–XI w.) / 53
2.2. Apostazje i nawrócenia. Islamizacja kulturowa i religijna / 56
2.3. W poczuciu izolacji / 63
2.4. Organizacja prawna wspólnot mozarabskich / 71
3. Liturgia hiszpańska i jej język / 73
4. Liturgiczna tożsamość Mozarabów / 77

Rozdział 2. Mozarabska przestrzeń sakralna / 81
1. Świątynie mozarabskie i ich kosmowizja / 82
1.1. Potrójna struktura przestrzeni celebracyjnej / 83
1.2. Orientacja kosmologiczna świątyń / 92
2. Ontologia liturgiczna. Chrystus jako wyjście z labiryntu / 95
3. Geografia symboliczna chrześcijaństwa mozarabskiego / 97
4. „Zerwany czas” / 100

Rozdział 3. Hiszpańsko-mozarabska chrystologia liturgiczna / 105
1. Arcanum Christi: mozarabskie rozumienie liturgii / 105
2. Liturgia jako locus christologicus. Anamneza mozarabska / 110
3. Struktura obrzędow eucharystycznych / 116
3.1. Obrzędy wprowadzające / 119
3.2. Liturgia Słowa / 121
3.3. Obrzędy „przejścia”: ofertorium – Dyptyki – znak pokoju / 123
3.4. Anafora mozarabska / 126
3.5. Obrzędy Komunii / 130
3.6. Liturgiczne „znaki szczególne” Mozarabów / 137
4. Myśleć w żywiole liturgii: euchologia hiszpańska i jej charakterystyka / 139

CZĘŚĆ DRUGA
Chrystologia mozarabska

Rozdział 1. Sitz im Leben chrystologii mozarabskiej / 149
1. Jezus czy Mahomet? Chrystus wyzwalający z „zamętu” / 150
2. Antropologia liturgiczna rytu hiszpańsko-mozarabskiego: człowiek ukształtowany przez Słowo / 154
3. Kontrowersje chrystologiczne doby wizygocko-mozarabskiej / 161
3.1. Pryscylianizm / 161
3.2. Arianizm / 165
3.3. Adopcjanizm hiszpański / 171
4. Wpływy chrystologii afrykańskiej i wschodniej: w stronę „źródeł” chrystologii mozarabskiej / 177

Rozdział 2. Chrystologia systematyczna rytu hiszpańsko-mozarabskiego / 181
1. Podstawowa gramatyka rytu: tożsamość Chrystusa / 184
2. Misja Chrystusa: chrystologia soteriologiczna / 188
3. Tytuły chrystologiczne w anaforach / 192
4. Główne tematy chrystologii mozarabskiej: próba syntezy / 198
4.1. Życie Jezusa (mysteria vitae Christi) / 198
4.2. Chrystus jako solidarny z wiernymi: „łącze”eklezjologiczne / 202
4.3. Krew Chrystusa i jej odkupieńcza moc / 206
4.4. Prymat łaski Chrystusa / 211
4.5. Znaczenie confessio fidei / 213

Rozdział 3. Chrystologia kultyczna w kontekście roku liturgicznego / 217
1. Chrystus „oczekiwany”: adwent mozarabski i jego charakterystyka / 217
2. Chrystus „narodzony”. Boże Narodzenie w tradycji hiszpańsko-mozarabskiej / 222
3. Chrystus „wydany”: temat traditio Christi / 229
4. Chrystus „cierpiący” – hiszpańsko-mozarabskie Triduum Paschalne / 237
5. Chrystus „uwielbiony” – ku pełni Misterium / 240
6. Chrystus „poznawany” – okres zwykły / 244

ZAKOŃCZENIE
Memoria mozarabica: w stronę głównych rysów duchowości hiszpańsko-mozarabskiej
1. Duchowość „bycia w mniejszości” / 253
1.1. Duchowość pasyjna / 257
1.2. Cierpliwe zakorzenienie / 260
2. Apologetyka mozarabska i jej aktualność / 261

Aneksy / 263
Księgi liturgiczne rytu hiszpańsko-mozarabskiego / 265
Formularz Mszy św. In exaltatione S. Crucis. Tłumaczenie na język polski ad usum privatum / 269

Bibliografia / 293
Resumen. Mozarabes y su liturgia. La cristologia del rito hispano-mozarabe / 309
Indeks osobowy / 313